ضد عفونی کننده ماوراء بنفش (UV sterilizer)

ضد عفونی کننده ماوراء بنفش (UV sterilizer)
طول موج اشعه ماوراء بنفش با 254 نانومتر دارای خاصیت ضد میکروبی بوده و جهت از بین بردن موجودات میکروسکوپی مضر نظیر انگل ها ، اسپور قارچ ها و باکتری ها و همینطور جلبک ها در آب بسیار موثر است .
آکواریوم داران معمولا از دستگاه ضدعفونی کننده ماوراء بنفش در آکواریومهای آب شور استفاده می کنند تا به نوعی سلامت محیط آکواریوم را تامین نمایند.
دستگاه ضد عفونی کننده شامل جعبه ای حاوی یک لامپ ماوراء بنفش (UV) می باشد که آب آکواریوم با عبور از داخل جعبه عبور از فاصله حدود 6 میلی متری لامپ، تحت تاثیر تابش آن قرار گرفته و ضد عفونی می شود. عمر لامپ های دستگاه مذکور محدود بوده و پس از پایان عمر مفید که در کاتالوگ های مربوطه شان مشخص شده اند بایستی تعویض گردند.

فیلترها و نقش آنها در کیفیت آب آکواریوم

فیلترها و نقش آنها در کیفیت آب آکواریوم
فیلترها از موادی ساخته می شوند که آب طی فرایند عبور از آنها تصفیه شده و مواد نامطلوب آن حذف شود. این فیلترها بر حسب اندازه آکواریوم، خواست و سلیقه آکواریوم دار و امکانات موجود می توانند به صورت داخلی یا خارجی ( داخل یا خارج آکواریوم ) طراحی شوند . به طور کلی در آکواریوم ها از سه نوع فیلتر استفاده می شود :
الف ) فیلتر مکانیکی (فیزیکی ) : این نوع فیلترها به گونه ای طراحی می شوند که به عبور آب از آنها ذرات جامد متعلق اعم از فضولات ماهی یا پسمانده های غذایی از آب گرفته شود. عمومی ترین فیلترهای مکانیکی الیاف مصنوعی ، اسفنج پلاستیکی و شن و ماسه می باشند .

ب ) فیلتر شیمیایی : دراین گروه فیلترها از موادی استفاده می شود که خصوصیات شیمیایی آب را اصلاح می کنند . به عنوان مثال برای اصلاح pH از زغال سنگ نارس (تورب ) یا سنگ آهک غنی شده یا شن های مرجانی ، برای کاهش سختی از رزین و برای حذف تولیدات متابولیکی از زغال اکتیو ویا زئولیت استفاده می گردد .

 
ج ) فیلترهای زیستی ( بیوفیلترها ) : به زبان ساده می توان چنین گفت هر ماده حد واسط که بتواند مکان مناسبی را جهت کشت و فعالیت باکتری های مرتبط با چرحه نیتروژن آماده کند به عنوان یک بستر برای ایجاد فیلتر زیستی محسوب می شود. دارا بودن سطح زیاد نسبت به حجم یکی از خصوصیات بارز این مواد است . شن ، ماسه ، خرده شیشه ، سرامیک و پلاستیک ، اسفنج ، اسکلت آهکی مرجان ها و همچنین سفال می توانند انتخاب خوبی برای این کار باشند . البته اشیاء پلاستیکی مخصوصی جهت این کار ساخته شده و در اختیار آکواریوم داران قرار دارد. این اشیا را که دارای سطح نسبتا زیادی نسبت به حجم خود هستند اصطلاحا بیوبال می نامند .
یک فیلتر زیستی که از نصب و راه اندازی آن در آکواریوم زمان زیادی نگذشته باشد ، نمی تواند چندان مفید واقع شود . زیرا باکتری ها برای استقرار و ازدیاد به زمان احتیاج دارند . اگر قبل از کامل شدن فیلتر زیستی ، ماهی به آکواریوم معرفی گردد احتمال تلف شدن ماهی ها زیاد خواهد بود . این پدیده به سندرم آکواریوم جدید معروف است .

 

امروزه در اغلب آکواریوم فروشی های معتبر استوک تجاری باکتری های مناسب آکواریوم موجود است که با تهیه و استفاده از آنها می توان نسبت به مطلوب بودن نوع باکتری های موجود در بیوفیلتر اطمینان حاصل کرد . برای کمک به ازدیاد باکتری ها می توان از مقداری خونابه ، تکه ای گوشت و یا کمی غذای پولکی استفاده نمود . تجزیه این مواد در آب سبب فعال سازی و رشد باکتری ها در بیوفیلتر می شود . البته بدین منظور می توان از محلول های تجاری مخصوصی هم استفاده نمود .
به هر حال برای تکمیل شدن فیلتر زیستی در آب شور ین 3 تا 5 هفته زمان نیاز است که البته طی این مدت بایستی آب آکواریوم دائما در حال گردش و عبور از بیوفیلتر باشد . بهتر است پیش از وارد کردن ماهی به آکواریوم آب را از نظر فاکتورای شیمیایی مورد آزمایش قرار دهید .

 

به منظور درک بهتر طرز عمل باکتری ها در بیوفیلتر ، چرخه نیتروژن در آب را به طور اجمالی مورد بررسی قرار می دهیم :
بخش اعظم دفعیات ماهی به صورت آمونیاک می باشد که در آب رها می شوند . وجود غلظت های بسیار پائین (05/0 میلی گرم در لیتر ) آمونیاک غیر یونیزه در آب می تواند سبب مرگ و میر ماهی ها شود. با ورود آمونیاک به بیوفیلتر در مرحله اول به وسیله باکتری های نیتروزوموناس به نیتریت تبدیل می گردد که آن نیز به شدت سمی است . در مرحله بعد نیتریت به وسیله باکتری های نیترو باکتر به نیترات تبدیل می شود. نیترات سمیت چندانی برای ماهی ها نداشته و در صورت وجود فتوسنتز ( وجود گیاهان زنده ) جذب شده و از آب حذف می گردد .
لازم به یادآوری است در طراحی بیوفیلتر و جهت بهبود کارایی آن و به عبارتی کامل بودن آن بهتر است قسمتی از بیوفیلتر به صورت غرقابی و بخش دیگر به صورت چکه ای تعبیه شوند . تا گروه های مختلف باکتری های چرخه نیتروژن بتوانند به خوبی فعالید کرده و چرخه نیتروژن را تکمیل نمایند .